ट्रम्पको क्रिप्टो मोह: बिरोधबाट समर्थक हुँदै पारिवारिक लगानीसम्म

डोनाल्ड ट्रम्प, जो सन् २०२१ मा क्रिप्टोकरेन्सीलाई "ठगी" र "हावामा आधारित कारोबार" भन्दै आलोचना गर्थे।  उनले एकपटक बिटक्वाईनलाई 'डलर बिरुद्धको घोटाला' का रुपमा उल्लेख गरेका थिए। हाल आएर ट्रम्प क्रिप्टोकरेन्सीको खरो समर्थक बनेका छन्। ट्रम्पले अमेरिकालाई 'निर्विवाद रुपमा बिटक्वाइन महाशक्ति र विश्वको क्रिप्टो राजधानी' बनाउने प्रतिज्ञा समेत गरेका छन्। 

उनको यो परिवर्तन र उनको परिवारको क्रिप्टो उद्योगमा बढ्दो लगानीले यतिबेला विश्वव्यापी रुपमा ध्यान आकर्षित गरेको छ। ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा उनले क्रिप्टोलाई "अमेरिकी अर्थतन्त्रको भविष्य" को रूपमा प्रस्तुत गर्दै नीतिगत समर्थन र आफ्नो पारिवारिक व्यवसायलाई क्रिप्टो उद्योगमा जोड्दै आएका छन्। ट्रम्पले गत जुलाई १८ मा 'जिनियस ल' मार्फत यस क्षेत्रको कारोबारलाई सहज र प्रोत्साहन गर्न कानुन समेत पारित गरे।  

यो लेखमा ट्रम्पको क्रिप्टोप्रतिको मोह, उनको परिवारको लगानी, र यसले सिर्जना गरेको नैतिक र आर्थिक विवादहरूको विस्तृत विश्लेषण गरिएको छ।

ट्रम्पको क्रिप्टोप्रतिको धारणा परिवर्तन: विरोधबाट समर्थनसम्म
सन् २०२१ मा ट्रम्पले क्रिप्टोकरेन्सीलाई "डलरसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने जोखिमपूर्ण सम्पत्ति" भन्दै कडा आलोचना गरेका थिए। उनले बिटक्वाइनलाई "स्क्याम" भनेर टिप्पणी गर्दै यसको अस्थिर मूल्य र नियमनको अभावलाई औंल्याएका थिए।

ट्रम्पको क्रिप्टोप्रतिको दृष्टिकोण परिवर्तनमा क्रिप्टो उद्योगसँग सम्बन्धित व्यवसायीहरूको लबिङले ठूलो भूमिका खेलेको छ। सन् २०२४ मा, क्रिप्टो कम्पनीहरूले ट्रम्पको चुनावी अभियान र उनको समर्थनमा रहेका कंग्रेस उम्मेदवारहरूका लागि १३१ मिलियन डलरभन्दा बढी खर्च गरेका थिए। मार-ए-लागोमा भएको एक भेटमा, बिटक्वाइन उद्यमी डेभिड बेली र अन्य क्रिप्टो व्यवसायीहरूले ट्रम्पलाई क्रिप्टो उद्योगको सम्भावनाबारे विश्वस्त पारेका थिए। यो भेटले ट्रम्पलाई क्रिप्टोलाई "अमेरिकी ऊर्जा प्रभुत्व र वित्तीय स्वतन्त्रता" को साधनको रूपमा हेर्न प्रेरित गर्‍यो।

ट्रम्पको अभियानमा क्रिप्टो उद्योगको समर्थनले उनलाई "क्रिप्टो राष्ट्रपति" को रूपमा प्रस्तुत हुन सहयोग पुर्‍यायो। उनले आफ्नो दोस्रो कार्यकालमा क्रिप्टोलाई प्रोत्साहन गर्ने कार्यकारी आदेशहरू जारी गरे, जस्तै क्रिप्टोकरेन्सी रिजर्व स्थापना गर्ने र बाइडेन प्रशासनको क्रिप्टोविरोधी नियमनहरू खारेज गरे। यी नीतिहरूले क्रिप्टो उद्योगलाई नियामकीय स्वतन्त्रता प्रदान गरेको छ, जसले ट्रम्पको परिवारको लगानीलाई समेत फाइदा पुर्‍याएको छ।

ट्रम्प परिवारको क्रिप्टो व्यवसायमा लगानी
सन् २०२४ को सेप्टेम्बरमा ट्रम्प र उनका छोराहरू डोनाल्ड जुनियर, एरिक, र ब्यारनले वर्ल्ड लिबर्टी फाइनान्सियलको सुरुवात गरेका थिए। यो परियोजना डिसेन्ट्रलाइज्ड फाइनान्स (DeFi) प्लेटफर्मको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ, जसले स्टेबलक्वाइन (USD1) र अन्य डिजिटल टोकनहरू प्रदान गर्छ। हालसम्म ट्रम्प परिवारले ५५० मिलियन डलरभन्दा बढी टोकन बिक्रीबाट उठाएको छ।

ट्रम्प र उनकी पत्नी मेलानियाले सन् २०२५ को जनवरीमा $TRUMP र $MELANIA मेमक्वाइनहरू सुरु गरे। मेमक्वाइनहरू सामान्यतः अनलाइन मजाक वा सेलिब्रेटीको व्यक्तित्वमा आधारित हुन्छन् र प्रायः सट्टेबाजीको लागि प्रयोग हुन्छन्। यी मेमक्वाइनहरूले ट्रम्प परिवारलाई ३२० मिलियन डलरभन्दा बढी लाभ पुर्‍याएको थियो।

ट्रम्प मिडिया एन्ड टेक्नोलोजी ग्रुप, जसले ट्रुथ सोसल सञ्चालन गर्छ, त्यसले हालै २.५ अर्ब डलरको बिटक्वाइन खरिद गर्ने घोषणा गरेको छ। यो कम्पनीमा ट्रम्पको ५३% हिस्सा छ, जसको मूल्य हाल २.७ अर्ब डलर अनुमान गरिएको छ।

ट्रुथ सोसलले अपेक्षित नाफा प्राप्त गर्न नसकेपछि, कम्पनीले क्रिप्टोलाई आफ्नो नयाँ रणनीतिको हिस्सा बनाएको छ। यसले क्रिप्टोमा आधारित एक्सचेन्ज-ट्रेडेड फन्डहरू (ETFs) ल्याउने योजना बनाएको छ।

यो कदमले ट्रम्पको व्यक्तिगत सम्पत्तिलाई उनको प्रशासनको नीतिसँग जोड्ने आरोपलाई बल पुर्‍याएको छ। ट्रम्पको क्रिप्टो लगानी र नीतिगत समर्थनले थुप्रै नैतिक र आर्थिक विवादहरू निम्त्याएको छ। ट्रम्पको परिवारको क्रिप्टो व्यवसाय र उनको प्रशासनको नियामकीय नीतिहरूबीच स्पष्ट स्वार्थको द्वन्द्व देखिएको छ। उदाहरणका लागि, SEC ले जस्टिन सनविरुद्धको धोखाधडी मुद्दालाई खारेज गर्‍यो, जसले सनको $TRUMP मा लगानीलाई संरक्षण गरेको छ।

हार्वर्डका अर्थशास्त्री केन रोगफले ट्रम्पको क्रिप्टो नीतिहरूले "वित्तीय संकट" निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। क्रिप्टोको अनियन्त्रित वृद्धिले सट्टेबाजी र अवैध वित्तीय गतिविधिहरूलाई बढावा दिन सक्छ।

चिनियाँ कम्पनी जीडी कल्चर ग्रुपले $TRUMP मा ३०० मिलियन डलर लगानी गर्ने घोषणा गरेको छ, जसले ट्रम्पको टिकटक नीतिमाथि प्रभाव पार्ने सम्भावनालाई लिएर चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

डोनाल्ड ट्रम्पको क्रिप्टोप्रतिको यात्रा उनको प्रारम्भिक आलोचनाबाट समर्थन र पारिवारिक लगानीसम्म पुगेको छ। उनको प्रशासनको क्रिप्टोमैत्री नीतिहरू र परिवारको व्यवसायिक संलग्नताले अभूतपूर्व नैतिक र आर्थिक प्रश्नहरू खडा गरेका छन्। ट्रम्पको क्रिप्टो साम्राज्यले उनको सम्पत्तिलाई अरबौं डलरले बढाएको छ, तर यसले नियामकीय पारदर्शिता र वित्तीय स्थिरतामाथि गम्भीर जोखिमहरू पनि निम्त्याएको छ।

नेपालजस्ता मुलुकहरूले यस्ता विश्वव्यापी आर्थिक परिवर्तनहरूको प्रभावलाई ध्यानपूर्वक नियाल्नुपर्ने आवश्यकता छ। यसका साथै संसारमा आएका नयाँ आर्थिक तथा वित्तिय अवशरहरूबाट बन्चित भएर रहन सक्दैन।