‘सेन्टर फर एसियाली फ्युचर्स’ को दोस्रो व्याख्यान शृङ्खला सम्पन्न

काठमाण्डौ, २९ असोज । ​एसियन इन्स्टिच्युट अफ डिप्लोमेसी एन्ड इन्टरनेसनल अफेयर्स (AIDIA) थिंक ट्याङ्क तथा ग्राजुएट स्कुलले आफ्नो ‘सेन्टर फर एसियाली फ्युचर्स’ (CAF) अन्तर्गत दोस्रो व्याख्यान शृङ्खला आयोजना सम्पन्न गरेको छ । उक्त कार्यक्रममा प्रा. अमिताभ मट्टूले "एसियाली भविष्य: भारतको रणनीतिक सोच, चीनको उदय र एसियाली व्यवस्थाको भविष्य" विषयमा आफ्नो व्याख्यान प्रस्तुत गरे ।

​काठमाडौँ विश्वविद्यालयसँगको शैक्षिक साझेदारीमा AIDIA द्वारा सञ्चालित ‘मास्टर इन इन्टरनेसनल अफेयर्स, इकोनोमी एन्ड डिप्लोमेसी’ (MIAED) को पहिलो ब्याचका विद्यार्थीहरूका लागि आयोजित उक्त सत्रमा एशियाको बदलिँदो शक्ति सन्तुलन र यस क्षेत्रको भविष्य निर्माण गर्ने रणनीतिक विकल्पहरूबारे छलफल गरिएको थियो ।

​AIDIA का कार्यकारी उपाध्यक्ष तथा MIAED का प्रिन्सिपल राजदूत डा. दुर्गाबहादुर सुवेदीले सहभागीहरूलाई स्वागत गर्दै प्रा. मट्टूको परिचय गराएका थिए । साथै, उनले एसियाको परिवर्तनशील शक्ति समीकरण र क्षेत्रीय व्यवस्थाको भविष्यबारे रणनीतिक संवादको वातावरण सिर्जना गरे ।

​केन्द्रको अवधारणाबारे बोल्दै राजदूत सुवेदीले भने, "एसियाको भविष्य विकास भइरहेको क्षेत्रीय व्यवस्थामा देशहरूले अघि सार्ने छनोट, विचार र संस्थाहरूले निर्धारण गर्नेछन् । ‘सेन्टर फर एसियाली फ्युचर्स’ मार्फत AIDIA ले आगामी पुस्ताका रणनीतिक विचारकहरू तयार पार्ने लक्ष्य राखेको छ, जसले तत्कालका भू-राजनीतिक परिवर्तनभन्दा अगाडि हेरेर नेपालको भूमिकासहित एशियाको भविष्य निर्माणमा योगदान पुर्‍याउन सकून् ।"

​छलफलका क्रममा चीनको उदय, भारतको रणनीतिक स्वायत्तताको खोजी, विकसित हुँदै गएको भारत–चीन सम्बन्ध र अन्य क्षेत्रीय तथा विश्वव्यापी शक्तिहरूको बृहत्तर भूमिकासम्बन्धी विषयहरूमा समीक्षा गरिएको थियो । "एशियाली शताब्दी" को परम्परागत अवधारणाभन्दा माथि उठ्दै प्रा. मट्टूले एशियाको भविष्यलाई एउटै पूर्वनिर्धारित बाटोमा नभई बहु-पात्र, प्रतिस्पर्धी हित र रणनीतिक छनोटहरूद्वारा आकार लिने बहुआयामिक सन्दर्भमा बुझ्नुपर्नेमा जोड दिए ।

​व्याख्यानका क्रममा नेपाल केवल एक 'बफर स्टेट' (दुई ठूला देशबीचको मध्यस्थ राज्य) वा 'पुल' मात्र नरहेर कूटनीति, संस्थागत सहकार्य र क्षेत्रीय संलग्नताका माध्यमबाट एक रणनीतिक मध्यस्थकर्ता (Strategic Broker) का रूपमा अघि बढ्न सक्ने सम्भावना रहेको कुरामा जोड दिइयो । यसले ठूला शक्तिहरूबीचको प्रतिस्पर्धाका बीच रणनीतिक विविधीकरण, बलिया संस्थाहरू र साना राष्ट्रहरूले प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने क्षमताको महत्त्वलाई उजागर गरेको छ ।

​यस व्याख्यानले एसियाको विकसित भू-राजनीतिक, आर्थिक र संस्थागत परिदृश्यमा रणनीतिक पूर्वाभास, आलोचनात्मक अध्ययन र नीति-उन्मुख संवादलाई अगाडि बढाउने ‘सेन्टर फर एसियाली फ्युचर्स’ को प्रतिबद्धतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ । MIAED का विद्यार्थीहरूका लागि यस कार्यक्रमले शैक्षिक दृष्टिकोणलाई अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका समसामयिक चुनौतीहरूसँग जोड्ने अवसर प्रदान गर्‍यो ।

​कार्यक्रमको मुख्य सन्देश एशियाको भविष्य पूर्वनिर्धारित हुँदैन, बरु यो हाम्रा छनोट र निर्णयहरूले निर्धारण गर्छ भन्ने रहेको थियो ।